Park Miejski im. Powstańców Wielkopolskich 1918-1919 w Śremie to 46-hektarowy teren zieleni, który od ponad 130 lat służy mieszkańcom i turystom jako miejsce wypoczynku. To największy i najstarszy park w mieście, rozciągający się między ulicą Poznańską a Parkową. Na jego terenie znajduje się stadion miejski, amfiteatr, liczne alejki spacerowe oraz cenne okazy drzew, w tym pomniki przyrody.
- unikalne pomniki przyrody
- piękne alejki spacerowe
- amfiteatr z wydarzeniami
- różnorodność drzew
- historia sięgająca 1888 roku
Historia parku – od Ogrodu Jordanowskiego do dzisiejszej zieleni
Początki parku sięgają 14 kwietnia 1888 roku, kiedy Towarzystwo ku Upiększania Miasta – organizacja skupiająca Polaków, Niemców i Żydów – zakupiło dwumorgowy plac przy szosie na Poznań. Pierwotnie miał to być plac zabaw dla dzieci, czyli Ogród Jordanowski. Teren był podmokły, więc trzeba było go najpierw przykryć warstwą gliny, a następnie czarnoziemu. Dopiero wtedy wytyczono ścieżki, założono klomby i trawniki, posadzono kasztanowce i krzewy ozdobne.
Wielką rolę w rozwoju parku odegrał ksiądz Piotr Wawrzyniak, który od 1893 roku był prezesem Towarzystwa. Marzył o tym, żeby park rozciągał się „od mostu do mostu”. Odchodząc do Mogilna zostawił 200 marek na dalszą rozbudowę. Największy rozwój nastąpił w 1926 roku – pod kierunkiem Sylwestra Szczepskiego posadzono wtedy 5000 sosen, 500 robinii akacjowych i 200 olch.
Okres II wojny światowej to trudny czas dla parku. Niemcy bezkarnie wycinali drzewa, a Polakom zabroniono wstępu na teren zieleni. Park odrodził się dopiero w latach 60. XX wieku, kiedy przeprowadzono generalną modernizację.
Lata świetności – modernizacja w czasach PRL
Prawdziwy rozkwit parku przypadł na lata 1966-1975, gdy pod przewodnictwem Mariana Dominiczaka przeprowadzono kompleksowe prace. Założono zwierzyniec, liczne aleje, ogród róż, odsłonięto rzeźby parkowe oraz odnowiono ogródek jordanowski. W 1969 roku stanął Pomnik Dobosza, a park otrzymał oficjalną nazwę upamiętniającą Powstańców Wielkopolskich 1918-1919.
Rok później wybudowano amfiteatr, a w 1971 roku stadion wraz z hotelem, który dziś funkcjonuje pod zarządem Śremskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji. To właśnie wtedy park nabył obecnego charakteru – przestrzeni łączącej funkcje rekreacyjne, sportowe i edukacyjne.
Co zobaczyć w parku – przyroda i pomniki historii
Park dzieli się na dwie strefy przyrodnicze. W starszej części dominują drzewa liściaste, natomiast sosny rosną głównie w okolicy wałów przeciwpowodziowych. To zróżnicowanie sprawia, że spacer po parku przypomina wędrówkę przez różne typy lasów.
Prawdziwą perełką są najcenniejsze drzewa. Metasekwoja chińska – iglaste drzewo z rodziny cyprysowatych – to rzadkość w polskich parkach. Jeszcze większą osobliwością jest wiąz szypułkowy o obwodzie pnia 388 cm, jedyny w parku pomnik przyrody. Wzdłuż parkanu otaczającego stadion ciągnie się aleja glediczji trójcierniowych sprowadzonych z Ameryki Północnej. Park może się też pochwalić największym w okolicy skupiskiem sosny czarnej.
Lipowa aleja z drzewami drobnolistnymi i klonami zwyczajnymi to dar Zakładu Doświadczalnego Polskiej Akademii Nauk w Kórniku – jednej z najważniejszych instytucji zajmujących się dendrologią w Polsce.
Na terenie parku znajdują się też miejsca pamięci. Dąb Piotr upamiętnia księdza Piotra Wawrzyniaka, a Dąb 60-lecia Biblioteki Publicznej im. Heliodora Święcickiego przypomina o lokalnych instytucjach kultury. Pomnik Dobosza z 1969 roku to centralny punkt upamiętniający powstańców wielkopolskich.
Park jako siedlisko dzikiej fauny
Mimo że park leży w centrum miasta, jest domem dla wielu dzikich zwierząt. Wiewiórki to najczęstsi goście – można je spotkać praktycznie przy każdym spacerze, zwłaszcza jesienią gdy zbierają zapasy. Zające i sarny pojawiają się głównie o świcie i zmierzchu, w cichszych zakątkach parku.
Ten bogaty ekosystem sprawia, że park to nie tylko miejsce rekreacji dla ludzi, ale też ważny korytarz ekologiczny w strukturze miejskiej. Dla dzieci obserwacja zwierząt może być dodatkową atrakcją podczas rodzinnego spaceru.
Dla kogo jest ten park
Park sprawdzi się dla każdego. Rodziny z dziećmi znajdą tu przestrzeń do zabawy i kontaktu z przyrodą. Miłośnicy biegania mają do dyspozycji liczne alejki – przy 46 hektarach powierzchni można zaplanować trasę o różnej długości. Osoby starsze docenią ławeczki ustawione w zacienionych miejscach.
Fani historii znajdą tu ślady różnych epok – od dziewiętnastowiecznego Ogrodu Jordanowskiego, przez międzywojenne nasadzenia, po realizacje z lat 60. i 70. XX wieku. Dendrologia też ma się tu dobrze – rzadkie gatunki drzew przyciągają miłośników botaniki z całego regionu.
Stadion i amfiteatr sprawiają, że park żyje również podczas imprez sportowych i kulturalnych. Warto sprawdzić lokalny kalendarz wydarzeń – szczególnie latem odbywają się tu koncerty i festyny.
Praktyczne informacje – dojazd, godziny, czas zwiedzania
Park znajduje się między ulicą Poznańską a Parkową w Śremie. Dojazd samochodem z Poznania zajmuje około 40 minut – wystarczy jechać drogą krajową nr 5 w kierunku Leszna. W Śremie park jest dobrze oznakowany. Parking można znaleźć przy stadionie lub wzdłuż ulicy Poznańskiej.
Dla osób podróżujących komunikacją publiczną najwygodniejsza jest kolej – ze stacji PKP Śrem do parku to zaledwie kilkanaście minut spacerem. Z Poznania kursują regularne pociągi, podróż trwa około 30-40 minut.
Park jest dostępny bezpłatnie przez cały rok, bez ograniczeń godzinowych. Najlepiej wybrać się tu wiosną, gdy kwitną krzewy ozdobne i ogród róż, lub jesienią, gdy liściaste drzewa prezentują pełną paletę barw. Latem park oferuje cień i ochłodę, zimą zaś spacer po śnieżnych alejkach ma swój urok.
Na standardowy spacer warto przeznaczyć około 1-1,5 godziny. Jeśli ktoś chce dokładnie obejrzeć wszystkie cenne drzewa i miejsca pamięci, lepiej zaplanować 2-3 godziny. Rodziny z dziećmi mogą spędzić tu pół dnia, łącząc spacer z zabawą i piknikiem.
W okolicy parku znajduje się hotel prowadzony przez Śremski Ośrodek Sportu i Rekreacji – wygodna opcja dla osób planujących dłuższy pobyt w Śremie. Miasto oferuje też kilka restauracji i kawiarni, gdzie można odpocząć po spacerze.
Śrem leży w samym sercu Wielkopolski, więc wizytę w parku warto połączyć ze zwiedzaniem innych atrakcji regionu – Muzeum Ziemi Śremskiej, zabytkowego rynku czy pobliskich rezerwatów przyrody.