Ogród Botaniczny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza to 22-hektarowa przestrzeń w zachodniej części Poznania, gdzie rośnie ponad 7-8 tysięcy gatunków roślin z niemal wszystkich zakątków świata. To nie tylko placówka naukowo-dydaktyczna uniwersytetu, ale też jedno z bardziej lubianych miejsc wypoczynku w mieście – rocznie odwiedza go około 150-200 tysięcy osób. A co najlepsze? Wstęp jest całkowicie bezpłatny.
Główne wejście znajduje się przy ulicy Dąbrowskiego 165, w dzielnicy Ogrody, która swoją nazwę zawdzięcza właśnie temu miejscu. Położenie blisko jeziora Rusałka sprawia, że wizyta w ogrodzie może być częścią dłuższego spaceru po tej części miasta.
- największe alpinarium w Polsce
- piękne kolekcje róż i piwonii
- stawy z roślinami bagiennymi
- ścieżki edukacyjne dla dzieci i dorosłych
- bliskość jeziora Rusałka
Historia ogrodu – od szkolnej placówki do uniwersyteckiej instytucji
Początki poznańskiego ogrodu botanicznego na tej lokalizacji sięgają lat 1922-1925, kiedy powstał Szkolny Ogród Botaniczny. Wcześniej funkcję tę pełnił dzisiejszy Park Wilsona. W czasie II wojny światowej ogrodem zarządzali niemieccy profesorowie, a nawet rozważano jego likwidację.
Po wojnie placówką opiekowała się Państwowa Szkoła Ogrodnictwa, ale ze względów finansowych zrzekła się jej w 1949 roku. Tego samego roku ogród przejął Uniwersytet Poznański, co zmieniło jego charakter – stał się uniwersyteckim zakładem naukowo-dydaktycznym z własnym budżetem i kadrą. W 1975 roku wpisano go do rejestru zabytków pod numerem A-196.
Ogród systematycznie się rozrastał. W latach 70. i 90. XX wieku dołączono kolejne tereny, dzięki czemu osiągnął obecny rozmiar. W 1985 roku otwarto dla publiczności nową część z kolekcjami flory Ameryki Północnej i Dalekiego Wschodu oraz powstało dodatkowe wejście od ulicy Botanicznej.
Ogród Botaniczny w Poznaniu jest trzecim co do wielkości tego typu obiektem w Polsce i jednym z trzech najstarszych ogrodów botanicznych w kraju.
Co zobaczysz w ogrodzie – od alpinarium po stawy z roślinami bagiennymi
Kolekcje roślinne podzielono na działy obrazujące różne krajobrazy botaniczne: stepowe, torfowiskowe, wodne, leśne, wydmowe i górskie. To przemyślany układ, który pozwala w ciągu kilku godzin przenieść się z jednej strefy klimatycznej w zupełnie inną.
Największą atrakcją jest alpinarium – największe w Polsce, zajmujące hektar powierzchni i gromadzące około 1600 gatunków roślin górskich. To miejsce szczególnie warte odwiedzenia wiosną, gdy kwitną wysokogórskie rośliny.
W miesiącach letnich uwagę przyciągają róże, liliowce i piwonie posadzone w dużych grupach. Na terenie ogrodu znajdują się naturalne stawy obsadzone roślinami bagiennymi i szuwarowymi – idealne miejsce do obserwacji wodnych ekosystemów. Wzdłuż ścieżek rosną rzadkie odmiany drzew i krzewów, a specjalne kolekcje obejmują też rośliny rzadkie i ginące, które podlegają ochronie.
Ogród posiada również szklarnie z roślinami egzotycznymi oraz działy poświęcone dendrologiii, systematyce roślin czy geografii roślin. Dla tych, którzy chcą poznać ogród głębiej, przygotowano ścieżki edukacyjne – jedna z nich nosi nazwę „Śpiewacy Ogrodu” i poświęcona jest ptakom. Składa się z kolorowych tablic z opisami gatunków, rysunkami i kodami QR prowadzącymi do nagrań śpiewu ptaków.
Dla kogo jest ten ogród
Ogród Botaniczny to miejsce uniwersalne. Rodziny z dziećmi znajdą tu przestrzeń do bezpiecznego spaceru i możliwość uczestnictwa w warsztatach edukacyjnych dostosowanych do różnych grup wiekowych. Miłośnicy botaniki i przyrody docenią bogactwo kolekcji i możliwość obejrzenia roślin, których nie spotkają w polskich lasach.
Studenci i naukowcy traktują ogród jako placówkę naukowo-dydaktyczną – prowadzone są tu badania, ochrona zagrożonych gatunków metodą ex-situ oraz wymiana nasion z instytutami na całym świecie poprzez publikowany od 1925 roku Index Seminum.
To także świetne miejsce dla fotografów. Jesień, gdy liście zmieniają barwy, daje szczególnie malownicze efekty, ale każda pora roku ma swój urok. Wiosną kwitną wczesne rośliny, latem dominuje zieleń i kwiaty, zimą można podziwiać architekturę drzew i zimozielone gatunki.
Ogród aktywnie uczestniczy w ochronie zagrożonych gatunków roślin, prowadząc bank nasion i realizując projekty mające na celu wzmocnienie ich populacji w naturze.
Spokój i wypoczynek w sercu miasta
Jedną z największych zalet ogrodu jest jego atmosfera. Usytuowany blisko jeziora Rusałka, stanowi enklawę spokoju, gdzie w otoczeniu przyrody i śpiewu ptaków można zwyczajnie odpocząć. Na terenie ogrodu rozstawiono liczne ławki, a wytyczone alejki prowadzą przez różne części kolekcji.
Dla poznaniaków to ulubione miejsce weekendowych spacerów, szczególnie w dni wolne. Nie ma tu tłumów jak w centrach handlowych, a jednocześnie jest na tyle duży, że każdy znajdzie swój kąt. Można tu spędzić pół godziny albo całe popołudnie – w zależności od potrzeb.
Edukacja i warsztaty dla każdego
Ogród prowadzi szeroką ofertę edukacyjną skierowaną do wszystkich grup wiekowych. Organizowane są wykłady, warsztaty, gry edukacyjne i wycieczki z przewodnikiem. Dla tych, którzy wolą zwiedzać na własną rękę, przygotowano profesjonalnie zaprojektowane ścieżki edukacyjne.
Warto zapytać o oprowadzanie z przewodnikiem – dzięki temu można dowiedzieć się znacznie więcej o konkretnych roślinach, ich pochodzeniu i ciekawostkach z nimi związanych. Informacje o aktualnej ofercie edukacyjnej można znaleźć na stronie internetowej ogrodu.
Praktyczne informacje – godziny otwarcia, dojazd, ile czasu zaplanować
Wstęp do Ogrodu Botanicznego UAM jest bezpłatny przez cały rok. To rzadkość wśród tego typu obiektów i zdecydowanie warto z tego skorzystać.
Adres: ul. Dąbrowskiego 165, 60-594 Poznań. Dodatkowe wejście znajduje się od strony ulicy Botanicznej, gdzie jest również parking.
Dojazd: Do ogrodu można dojechać komunikacją miejską – tramwajami i autobusami, które zatrzymują się w okolicy. Dla zmotoryzowanych dostępny jest parking przy wejściu od ulicy Botanicznej. Bliskość jeziora Rusałka sprawia, że można połączyć wizytę w ogrodzie ze spacerem wokół jeziora.
Ile czasu przeznaczyć: Zależy od zainteresowań. Szybki spacer po głównych alejkach to około godziny, ale jeśli ktoś chce dokładnie obejrzeć poszczególne działy, alpinarium i szklarnie, warto zaplanować 2-3 godziny. Miłośnicy fotografii czy botaniki mogą spędzić tu spokojnie pół dnia.
Kontakt: tel. 61 829 2013. Więcej informacji, w tym aktualny harmonogram wydarzeń i warsztatów, można znaleźć na stronie https://ogrod.amu.edu.pl/
Ogród Botaniczny UAM jest członkiem polskich i międzynarodowych organizacji, m.in. Rady Ogrodów Botanicznych i Arboretów w Polsce oraz Botanic Gardens Conservation International.
Warto odwiedzić ogród o różnych porach roku – każdy sezon pokazuje inne oblicze kolekcji roślinnych. Wiosną dominują kwitnące rośliny cebulowe i wczesne gatunki, latem można podziwiać róże i liliowce, jesienią zachwycają barwy liści, a zima pozwala docenić strukturę drzew i zimozielone okazy. Bezpłatny wstęp sprawia, że nic nie stoi na przeszkodzie, by wracać tu regularnie i obserwować zmiany zachodzące w przyrodzie.