Muzeum Śremskie przy ulicy Mickiewicza to połączenie zabytkowej willi z nowoczesnym pawilonem wystawowym, które mieści się tuż przy nadwarciańskiej promenadzie. Miejsce z duszą, które zawdzięcza swoje istnienie pasji jednego człowieka – cukiernika Feliksa Sałacińskiego, który w 1895 roku jako dziecko znalazł na polu miedziaka z czasów Zygmunta III Wazy. Ten przypadkowy znalezisko zapoczątkowało kolekcję, która ostatecznie przekształciła się w pełnoprawną instytucję muzealną.
- bogata historia regionu
- unikalne zbiory militariów
- ciekawe wystawy czasowe
- bliskość rzeźb Abakanowicz
- piękny ogród i amfiteatr
Historia muzeum – od prywatnej kolekcji do miejskiej instytucji
Feliks Sałaciński nie był typowym kolekcjonerem. Po pierwszej wojnie światowej urządził w swoim mieszkaniu przy ulicy Poznańskiej 12 małą izbę muzealną, gdzie gromadził pamiątki z przeszłości regionu. Do wybuchu II wojny światowej zebrał już około 4000 eksponatów – numizmaty, dokumenty, przedmioty codziennego użytku, militaria. Wojna niestety rozrzuciła znaczną część tej kolekcji, a sam Sałaciński, mimo że pragnął przekazać zbiory miastu, nie zdążył tego formalnie dopełnić przed śmiercią w 1952 roku.
Władze Śremu wykupiły część eksponatów od spadkobierców i w 1976 roku otworzyły muzeum w pomieszczeniach starego ratusza. To była tymczasowa siedziba. Prawdziwy przełom nastąpił w 1991 roku, gdy placówka otrzymała samodzielny budynek przy ulicy Mickiewicza – ten sam, w którym działa do dziś.
Znaleziona przez dziecko moneta z XVII wieku dała początek instytucji, która dziś jest jednym z ważniejszych ośrodków kultury w powiecie śremskim.
Co można zobaczyć w Muzeum Śremskim
Ekspozycja stała podzielona jest na kilka działów tematycznych. Dział archeologiczny prezentuje znaleziska z okolic Śremu – to świadectwo wielowiekowej historii osadnictwa w Kotlinie Śremskiej. Dział etnograficzny pokazuje kulturę ludową regionu, tradycyjne stroje, narzędzia i przedmioty codziennego użytku mieszkańców wsi i miasteczek.
Szczególnie ciekawy jest dział militariów Śremskiego Bractwa Strzeleckiego. Można tu zobaczyć kopię dziecięcej zbroi renesansowej, zbiór kusz oraz armatki – podobno jedną z nich użyto w samobójczej próbie obrony miasta. Dział rzemiosła cechowego z kolei przybliża rozwój lokalnych warsztatów i cechów rzemieślniczych, które przez wieki stanowiły o sile gospodarczej Śremu.
Muzeum to nie tylko ekspozycje stałe. Regularnie organizowane są wystawy czasowe – od fotografii, przez malarstwo i rzeźbę, po tematyczne prezentacje związane z historią regionu. Sala widowiskowa służy do spotkań, prelekcji i wydarzeń kulturalnych. Jest też amfiteatr i ogród, który łączy się z promenadą nadwarciańską.
Magdalena Abakanowicz i promenada rzeźby
Jednym z atutów lokalizacji muzeum jest bezpośrednie sąsiedztwo promenady nad Wartą, gdzie można podziwiać rzeźby Magdaleny Abakanowicz. To przestrzeń, która łączy kulturę z naturą – po zwiedzaniu ekspozycji warto przejść się brzegiem rzeki i obejrzeć monumentalne figury jednej z najważniejszych polskich artystek XX wieku. Dodatkowym akcentem w okolicy jest zabytkowa wieża ciśnień po drugiej stronie ulicy Mickiewicza.
Muzeum Śremskie prowadzi własną działalność wydawniczą i redaguje dwumiesięcznik „Gazeta Śremska”, dokumentując życie kulturalne regionu.
Dla kogo jest to miejsce
Muzeum sprawdzi się jako cel wycieczki dla miłośników historii regionalnej i etnografii. Rodziny z dziećmi znajdą tu coś dla siebie – szczególnie młodsi zwiedzający często fascynują się zbrojami i militariami. Placówka organizuje lekcje muzealne dla uczniów, więc szkoły chętnie korzystają z oferty edukacyjnej.
To też dobre miejsce na krótki przystanek podczas podróży przez Wielkopolskę. Śrem leży około 45 kilometrów na południe od Poznania, w kolanie rzeki Warty, więc można połączyć wizytę w muzeum ze spacerem po mieście i promenadzie. Nie jest to wielka placówka – wystarcza godzina, może półtorej, żeby spokojnie obejrzeć ekspozycje.
Działalność kulturalna i wydarzenia
Muzeum Śremskie to tętniąca życiem instytucja kultury gminy Śrem. Organizuje konkursy – między innymi coroczny konkurs na najpiękniejszą palmę wielkanocną, który stał się lokalną tradycją. W murach muzeum odbywają się uroczyste gale, spotkania jubileuszowe, prezentacje książek. Sala widowiskowa służy jako przestrzeń dla różnych wydarzeń – od wystaw po koncerty.
Placówka współpracuje ze szkołami i organizacjami społecznymi, angażując się w życie społeczności lokalnej. Wydawane przez muzeum broszury i albumy kulturalno-historyczne dokumentują dziedzictwo regionu i udostępniają je szerszemu gronu odbiorców.
Informacje praktyczne – godziny otwarcia i dojazd
Godziny otwarcia:
- Poniedziałek: 10:00-14:00 (tylko wystawy czasowe)
- Wtorek: 10:00-14:00 (wystawy czasowe i stałe)
- Środa: 14:00-18:00 (wystawy czasowe i stałe)
- Czwartek: 10:00-14:00 (wystawy czasowe i stałe)
Muzeum mieści się przy ulicy Adama Mickiewicza 89 w Śremie (kod pocztowy 63-100). Dojazd samochodem z Poznania zajmuje około 40-50 minut – trzeba jechać drogą krajową nr 5 w kierunku Leszna, a następnie skręcić na Śrem. W mieście dostępny jest parking.
Dla osób podróżujących komunikacją publiczną dostępne są autobusy z Poznania i okolicznych miejscowości. Dworzec autobusowy w Śremie znajduje się w centrum, stamtąd do muzeum można dojść pieszo w kilka minut.
Kontakt:
Telefon: +48 61 283 59 38
E-mail: [email protected]
Strona internetowa: www.muzeum.srem.pl
Warto sprawdzić przed wizytą aktualny repertuar wystaw czasowych – muzeum regularnie zmienia ekspozycje, więc każda wizyta może przynieść coś nowego. Informacje o cenach biletów najlepiej zweryfikować telefonicznie lub na stronie internetowej placówki, gdyż mogą się one zmieniać w zależności od rodzaju ekspozycji.