Wzgórze Przemysła to niewielkie wzniesienie w samym centrum Poznania, tuż obok Starego Rynku, gdzie historia miasta zaczęła się naprawdę. Na tym skrawku ziemi koronowano króla, odbywały się królewskie wesela, a dziś można wejść na 43-metrową wieżę i zobaczyć całe miasto z lotu ptaka. To miejsce, gdzie średniowieczny zamek spotyka się z nowoczesnym muzeum, a spacer po brukowanych uliczkach prowadzi wprost do czasów Przemysła II.
Nie trzeba być fanem historii, żeby docenić to miejsce. Widok z wieży sam w sobie wart jest wizyty.
- imponująca wieża widokowa
- unikalne muzeum sztuki użytkowej
- bogata historia królewskich koronacji
- malownicze brukowane uliczki
- zróżnicowane eksponaty przez wieki
Historia zamku królewskiego na Wzgórzu Przemysła
Początki tego miejsca sięgają XIII wieku, kiedy książę Przemysł I wzniósł tu zamek dla franciszkanów. Później jego syn, Przemysł II, rozbudował całą rezydencję – to właśnie tutaj w 1295 roku został koronowany na króla Polski. Zamek przez wieki gościł najważniejsze postaci polskiej historii: Kazimierz Wielki wyprawiał tu wesele z Adelajdą Heską w 1341 roku, Władysław Jagiełło często tu bywał, a Jan Olbracht przyjmował hołd pruski od mistrza krzyżackiego.
Wzniesienie wykorzystywano jako naturalną barierę obronną. Stąd jego dawna nazwa – Góra Zamkowa.
Po wojnie zamek został odbudowany i połączony z sąsiednim budynkiem Raczyńskiego. Dziś mieści się w nim Muzeum Sztuk Użytkowych – oddział Muzeum Narodowego w Poznaniu. Nazwa „Wzgórze Przemysła” pojawia się w dokumentach już od XVI wieku, choć oficjalnie używa się też wersji „Wzgórze Przemysława”.
To właśnie na Wzgórzu Przemysła powstała pieczęć majestatyczna wykonana na koronację Przemysła II – z najstarszym wizerunkiem godła polskiego, czyli Orła Białego.
Muzeum Sztuk Użytkowych – co zobaczysz w zamku
Wnętrze zamku to prawdziwa gratka dla każdego, kto lubi oglądać piękne przedmioty. Na prawie 1500 metrach kwadratowych, w 18 przestrzeniach na czterech kondygnacjach, czeka około 2000 eksponatów. Meble, tkaniny, ceramika, szkło, biżuteria – wszystko to, czym otaczali się ludzie od średniowiecza po współczesność.
Ekspozycja zaczyna się od historii samego zamku i postaci króla Przemysła II. Można prześledzić dzieje budowli od XIII wieku aż po zniszczenia w 1945 roku i powojenne koncepcje odbudowy. To jedyne w Polsce muzeum poświęcone w całości sztuce użytkowej, więc jeśli ktoś szuka czegoś innego niż typowe galerie malarstwa, trafi tu idealnie.
Ekspozycja jest ułożona chronologicznie i tematycznie. Można zobaczyć, jak zmieniały się gusta, moda i technologie wytwarzania przedmiotów codziennego użytku przez wieki.
Wieża widokowa – najlepszy punkt widokowy w centrum Poznania
Główną atrakcją Wzgórza Przemysła jest wieża zamkowa wysoka na 43 metry. Do dyspozycji zwiedzających są dwa tarasy widokowe. Pierwszy znajduje się na wysokości 30 metrów i jest zadaszony – to dobra opcja w deszczowy dzień. Drugi taras, otwarty, czeka na samym szczycie wieży.
Na górę prowadzą schody – prawie 200 stopni do pokonania. Dla tych, którzy wolą oszczędzić siły, dostępna jest winda, ale tylko do poziomu tarasu zadaszonego. Ostatni odcinek trzeba pokonać piechotą.
Z góry widać całe Stare Miasto, Ostrów Tumski z katedrą, nowoczesne wieżowce dzielnicy biznesowej i zielone tereny wokół miasta. W pogodny dzień widoczność sięga daleko poza granice Poznania. Warto pamiętać, że taras zewnętrzny jest zamykany przy złej pogodzie, a jednocześnie może przebywać na nim maksymalnie 25 osób.
Widok z wieży zamkowej to jedno z najlepszych miejsc do zrobienia panoramicznych zdjęć Poznania. Szczególnie efektownie wyglądają fotografie o zachodzie słońca.
Kościół franciszkanów i Makieta Dawnego Poznania
Tuż obok zamku stoi kościół pw. św. Antoniego z Padwy – najstarsza świątynia na Wzgórzu Przemysła. Wybudował ją w XIII wieku książę Przemysł I dla zakonu franciszkanów. Gotycka architektura zewnętrzna kryje bogate wnętrze: barokowy ołtarz główny, renesansowe stalle i konfesjonały, gotyckie rzeźby oraz rokokowe organy. Kościół funkcjonuje jako Sanktuarium Matki Bożej w Cudy Wielmożnej, Pani Poznania.
W podziemiach kościoła czeka jedna z ciekawszych atrakcji Poznania – Makieta Dawnego Poznania. Przedstawia wygląd miasta w XVII wieku w skali 1:200 na powierzchni 40 metrów kwadratowych. Można zobaczyć Stary Rynek, Katedrę na Ostrowie Tumskim, Bramę Wroniecką czy Bazar Poznański w ich dawnej postaci. To świetny sposób, żeby wyobrazić sobie, jak wyglądało miasto kilkaset lat temu.
Dla kogo jest Wzgórze Przemysła
To miejsce działa na różnych poziomach. Miłośnicy historii znajdą tu mnóstwo materiału do przemyśleń – od średniowiecznych dziejów po XX wiek. Fani architektury docenią gotycko-barokową mieszankę stylów i powojenną odbudowę. Rodziny z dziećmi mogą połączyć zwiedzanie muzeum z wejściem na wieżę – dzieciaki zazwyczaj uwielbiają wysokie punkty widokowe.
Warto zajrzeć tu też przypadkowym turystom, którzy zwiedzają Stare Miasto. Wzgórze leży dosłownie kilka minut spacerem od Starego Rynku, więc nie wymaga specjalnego wysiłku. Osoby starsze lub z problemami z poruszaniem się mogą skorzystać z windy na wieżę, choć ostatni fragment trzeba pokonać schodami.
Muzeum Sztuk Użytkowych to pozycja obowiązkowa dla fanów wzornictwa i designu – nigdzie indziej w Polsce nie znajdą tak kompleksowej kolekcji przedmiotów użytkowych z różnych epok.
Praktyczne informacje – ceny, godziny otwarcia, dojazd
Wzgórze Przemysła znajduje się przy ulicy Góra Przemysła 1, w samym centrum Poznania. Od Starego Rynku to zaledwie 5 minut spaceru w kierunku zachodnim. Z dworca głównego można dojechać tramwajem lub autobusem do przystanku Plac Wolności, a stamtąd 10 minut piechotą.
Muzeum Sztuk Użytkowych wraz z wieżą widokową jest czynne od wtorku do niedzieli. Dokładne godziny otwarcia i ceny biletów najlepiej sprawdzić na stronie Muzeum Narodowego w Poznaniu (mnp.art.pl), ponieważ mogą się zmieniać w zależności od sezonu i organizowanych wystaw. Standardowo muzea narodowe oferują bilety ulgowe dla studentów, seniorów i dzieci, a także dni z wstępem bezpłatnym.
Na zwiedzanie samego muzeum warto przeznaczyć około 1,5-2 godzin. Jeśli doliczyć wejście na wieżę i spacer po okolicy, cała wizyta zajmie około 2-3 godzin. Makieta Dawnego Poznania w kościele franciszkanów ma osobne godziny otwarcia – warto to sprawdzić przed wizytą.
W okolicy nie ma dużych parkingów, więc najlepiej zostawić samochód w jednym z parkingów wielopoziomowych w centrum (np. przy Starym Browarze lub Galerii Pestka) i dojść pieszo. Wzgórze Przemysła to część pieszego szlaku turystycznego po Starym Mieście, więc łatwo połączyć je z wizytą na Starym Rynku, Ostrowie Tumskim czy w Muzeum Narodowym.
Teren Wzgórza Przemysła obejmuje obszar między ulicami: 23 Lutego, Ludgardy, Muzeum Narodowym i Alejami Marcinkowskiego. To naturalny przystanek podczas zwiedzania historycznego centrum Poznania.
Wejście na wieżę wymaga pokonania schodów, więc warto mieć wygodne obuwie. Latem na otwartym tarasie może wiać mocny wiatr – warto o tym pamiętać planując wizytę z małymi dziećmi. Zimą taras zewnętrzny często bywa zamknięty ze względów bezpieczeństwa.